Objawy przemocy fizycznej:
- siniaki, ślady po uderzeniach różnych miejscach ciała
- rany twarzy i głowy w różnych stanach gojenia się
- ślady po oparzeniach
- powtarzająca się opuchlizna, a także złamania, zwichnięcia
- lęk przed rozebraniem się
- lęk przed dotykiem drugiej osoby
- niestosowny strój do pory roku oraz pogody
- nadmierna apatia lub agresja
- noszenie ciemnych okularów także przy braku słońca
Objawy przemocy psychicznej:
- zaburzenia mowy (wynikające z napięcia nerwowego)
- dolegliwości psychosomatyczne (bóle jelitowo-żołądkowe, bóle i zawroty głowy)
- moczenie i zanieczyszczanie się (zazwyczaj u dzieci)
- bóle mięśni
- nadmierna potliwość
- zaburzenia snu
- brak poczucia pewności siebie
- niska samoocena
- wycofanie, depresja
- zachowania destrukcyjne
- lęki i fobie
- kłopoty z kontrolą emocji
- poczucie winy i krzywdy
- nieufność do innych
- problemy w pracy lub szkole
- zachowania agresywne w stosunku do innych osób
- tendencja do uzależniania się od innych
Objawy przemocy ekonomicznej:
- brak możliwości zaspokojenia własnych podstawowych potrzeb
Objawy przemocy seksualnej:
Objawy somatyczne
Najczęściej mają charakter pośredni. Należą do nich:
- Ciąża
- Choroby weneryczne
- Wirus HIV
- Infekcje dróg moczowo-płciowych
- Urazy zewnętrznych narządów płciowych
- Urazy odbytu, pochwy
- Przerwanie błony dziewiczej
- Krwawienie z narządów rodnych
- Ból przy oddawaniu moczu czy kału, krwawe stolce
- Infekcje jamy ustnej
Wymienione objawy (oprócz ciąży, choroby wenerycznej) wyłącznie sugerują, iż są konsekwencją nadużycia seksualnego. Mogą one powstać z innych powodów. Same w sobie mają niewielką wartość diagnostyczną, ale stanowią ważny element rozpoznania wykorzystania seksualnego, w powiązaniu ze stwierdzonymi objawami psychologicznymi i behawioralnymi.
Objawy psychologiczne i behawioralne:
-
Nadmierna erotyzacja dziecka: prowokacyjne i uwodzicielskie zachowania seksualne, erotyczne rysunki lub zabawy, agresja seksualna wobec rówieśników, wczesna lub nasilona masturbacja dziecięca, nieadekwatna do fazy rozwoju psychoseksualnego, nieadekwatny do poziomu rozwoju dziecka język dotyczący sfery seksualnej
- Obniżony nastrój
- Lęk, niepokój (dziecko może bać się iść do szkoły, boi się kontaktów z ludźmi, boi się spać samo itd.)
- Poczucie winy, niska samoocena
- Myśli samobójcze
- Koszmary
- Lęki nocne
- Nadpobudliwość psychoruchowa
- Trudności w koncentracji uwagi
- Wtórne moczenie nocne
- Zachowania regresywne (np. powrót do ssania palca czy smoczka w przypadku dzieci)
- Picie alkoholu, narkotyzowanie się
- Zaburzenia łaknienia - anoreksja, bulimia
- Problemy szkolne, złe relacje z rówieśnikami
- Dolegliwości psychosomatyczne: bóle brzucha, głowy, nudności, wymioty
Większość z tych zachowań może mieć związek z innymi problemami dziecka, choć na pewno zawsze trzeba je poważnie rozważyć pod kątem nadużycia seksualnego.
|
